Studentet.info
 Kėrko      Antarėt      Aktivitet



  Reply to this topicStart new topicStart Poll

> Historia E Perhapjes Se Islamit Ne Bote
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:30
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



Thomas W. Arnold HISTORIA E PĖRHAPJES SĖ ISLAMIT
Rrjedhat historike tė misionit
Pėrktheu: Nexhat S. Ibrahimi Titulli i origjinalit:

The Preaching of Islam - A history of the Propagandion, of the Muslim Faith, by T.W. Arnold M.A. C.J.E London, Constable & Company Ltd. 1913


. Pėrkushtim Tė gjithė atyre qė fjalėn, veprėn dhe sjelljen vetjake ndihmuan nė paraqitjen e drejtė tė dini islamit!

PARATHĖNIA BOTIMI TĖ PARĖ

Kėto faqe po i botoj majft i dekurajuar. Temėn qė e pėrpunojnė ėshtė mjaft e vėllimshme. Gjatė shkrimit tė kėtij punimi jam gjetur nė kushte tė disfavorshme dhe shpresoj nė sukses tė kufizuar. Pasi qė mė mirė jam pėrgatitur pėr punė, studimet e mėtejme mė kanė mundėsuar qė t’i pėrmbushi zbraztėsitė1 tė krijuara nė kėtė punim. Dėshiroj ta bėjė kontribut tė vlefshėm njė pjese tė lėnė pas dore tė historisė islame. Pėr kėtė do t’i jam thellė mirėnjohės kritikės dhe korrekcioneve tė ēdo hulumtuesi qė dinjitohet ta vėrejė kėtė libėr. Tė tillėve dėshiroj t’u drejtohe me fjalėt e Shėn Augustinit: “Kush e lexon kėtė e thotė: - Tė thėnėn pa dyshim e kam kuptuar - e nė kėtė nuk ka tė vėrtetė, ai nė realitet shpreh mendimin e vet personal dhe i kundėrvihet timit. Mirėpo, nėse ai kėtė e bėnė nga dashuria dhe pėrkushtimi dhe synon qė kėtė ēėshtje tek unė ta bėjė mė tė qartė (nėse Zoti mė le tė jetojė) unė atėherė me kėtė punėn time do tė mundėsoj shumė tė mira.”2 1


Pasi nuk gėzoj kurrfarė tė drejte tė autoritetit dhe tė specialistit pėr ēfarėdo periode me ēka merret ky libėr dhe pasi shumė ndodhi nė tė cilat kam dėftuar nė tė janė objekt i mospajtimit tė hulumtuesve, kam dhėnė regjistrin e burimeve tė konsultuara. Kam menduar se mė mirė ėshtė qė gabimin ta kam nė tepricė se sa nė mėngėsi. Jam pėrpjekur shumė dhe kam humbur aq kohė nė dėftimin nė vepra tė cilat kanė dėftuar ndonjė paqartėsi apo pakuptueshmėri. Kam dėshiruar t’i ruaj tė tjerėt nga mundimet e ngjashme. Deri sa lexuesit tė rėndomtė i dukem sė tepėrmi cikrrimtar, mbase me kėtė e shpėtoj ndonjė hulumtues qė dėshiron ta provojė saktėsinė e ndonjė teksti ose ta ndjek ēfarėdo pjese tė punimit mė tej. Mėnyra e transkriptimit tė fjalėve arabe nė kėtė libėr ėshtė aplikuar sipas transkriptimit tė aprovuar nga Komiteti pėr transkripcion i Kongresit tė X ndėrkombėtar tė orientalistėve tė mbajtur nė Gjenevė mė 1894. Pėrjashtim nga kjo ėshtė shkronja e fundit te nyja shquese qė asimilohet te tė ashtuquajturat shkronjat diellore. Nė rastin e nocioneve gjeografike kjo metodė e shkrimit nuk ėshtė aplikuar strikt. Ngjashėm ėshtė edhe nė rastet e shumta tė tjera ku nuk kam mundur ta zbulojė formėn origjinale arabe tė fjalės (pėr shembull Mekka, Medina(, sepse gjatė pėrdorimit, me kalimin e kohės, ėshtė krijuar emėrtim i rėndomtė. Kjo vepėr ėshtė pakontestueshėm, siē ėshtė shpjeguar kjo nė Hyrje, regjistėr i pėrpjekjeve misionariste, e jo histori e persekutimeve.3 Kam tentuar tė jam pėrpikshmėrisht objektiv duke e mbėshtetur idealin qė e ka vėnė historiani i krishterė, i cili i ka shėnuar fitoret osmane dhe ramjen e Stambollit duke thėė: “Ėshtė e domosdoshme qė historiani ta shkruaj historinė jo me dėshirė qė bota t’i jep mirėnjohje. Nuk guxon tė motivohet me urrejtje dhe smirė, apo me averzion dhe kėnaqjen e ndjenjave. Duhet shkruar pėr shkak tė vetė historisė nė mėnyrė qė faqet mos tė i mbulohen nė botėn e harresės, kurse koha e di se si do t’i pėrhapė”. Dua t’i falėnderoj Eks. sė Saj princeshės BArberinės dhe Eks. sė Tij princit Ēigi, tė respektuarit dr Paul Goctalsit, arqipeshkvit tė Kalkutės, tė nderuarit Francis Pescit, peshkopit tė Allahabadit dhe tė respektuarit S.S. Allmutit, anėtarit tė misionit tė Kembrixhit nė Delhi. I jam mirėnjohės drejtorėve tė bibliotekės sė Wilijamsit nė Gordon skuer nė Londėr, sepse lirisht mi kanė lėnė nė dispozicion bibliotekat e veta tė ēmueshme. Veēanėrisht e falėnderoj Xhems Kenedin (James Kennedy) ish nėpunėsit tė Sektorit tė drejtimit civil nė Bengal (Bengal Civil Service), i cili kurrė nuk ka kursyer angazhimin dhe interesimin pėr librin tim. Ky ėshtė shembull permanent i provuar i rregullit tė Horacit: Nonum prematur in annum.

Jam borxhli i dijes sė tij tė vėllimshme dhe arsimimit tė gjėrė pėr shumė informata tė cilat mua, sikur mos tė ishte ai, do tė mė mbeteshin tė panjohura. Hiē mė pak nuk i kam barxh entuziazmit tė tij, dashurisė ndaj hulumtimit dhe ndiesisė dhe ndihmesės shėrbyese. Veēan i falinderohem mirėsisė sė kontit Ugo Balzanit, sepse, sikur mos tė ishte ndihma e tij, disa pjesė tė kėtij libri do tė ishin tė pasendėrtueshėm. Mirėnjohės i jam edhe profesor Robertson Smithit nė sugjestionet e tij tė vlefshme nė ato elemente tė studimit ku ishte i domosdoshėm tė zė fill historia e kishės afrikane-veriore dhe pozita e tė krishterėve nėn sundimin muslimanė. Dhembje e thellė, qė e ndiejnė tė gjithė hulumtuesit e studimeve semite me humbjen e tij, dyfishohet tek unė. Jam i bindur se kjo ėshtė mirėnjohja e vetme me tė cilėn mundem adekuat t’ia shprehi falėnderimin tim nė ndihmesėn dhe mbėshtetjen e tij tė madhe. Dėshiroj, po ashtu, t’ia pranoj mirėnjohjen time Sejjid Ahmedkan Bahadurit (K.C.S.I. LL.D.), sikur edhe kolegu tim dhe shokut Shemsu-l-ulema Mevlevi Muhammed Shibli Nu’manit, i cili mė ka ndihmuar shumė me njohjen e vet tė vėllimshme tė historisė sė hershme islame. I jam mirėnjohės edhe ish nxėnėsit tim Mevlevi Bahadur Aliut (M.A.). Nė fund, mbi tė gjitha, duhet t’i falėnderohem bashkėshortes time tė dashur; sikur mos tė ishte ajo, kjo vepėr nuk do tė paraqitej nga kaosi i materialit tė copėtuar. Mirėkuptimi dhe miratimi i saj janė dhurata mė e bukur pėr punimet e mia. Aligarh, 1896 (Alikra-Indi, vėr. e pėrk.)

1) Pėr shembull: “Pėrhapja e islamit nė Sicili dhe puna misionarise e evlijave tė shumtė muslimanė (njerėzve tė mirė).
2) De Trinitote, I, 5 (Migne, vėll. XIII, fq. 822).
3) Prandaj, lexuesi nuk do tė mund tė gjejė kurrfarė lajmi pėr historinė e Armenisė ose Kritit, as ēfarėdo pjese tė historisė sė imperatorisė osmane gjatė kėtij shekulli (jundi i shek. XIX). Kjo ėshtė pėrndryshe perioda qė ėshtė unike sipas zbraztėsirės nė ndėrmarrjen misionariste nga ana turke.
4) Phrantzes, fq. 5.


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:31
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



PARATHĖNIA BOTIMIT TĖ DYTĖ

Pasi botimi i parė i kėtij libri nuk ka mbetur, tashmė disa vjetė, kurse ėshtė rritė kėrkesa pėr tė, ėshtė pėrgatitur ky botimi i ri. Ėshtė bėrė angazhim nė shikimin e sėrishėm tė veprės nė dritėn e materialit tė ri tė tubuar gjatė gjashtėmbėdhjetė viteve tė kaluara. Por uk mund tė pohoj se plotėsisht jam njoftuar me tėrė literaturėn e lėndės, qė ėshtė shkruar nė dhjetė gjuhė tė ndryshme dhe ėshtė shpallur gjatė kėsaj periode.



Forcimi i interesimit pėr islamin dhe degėt e ndryshme tė staduimit nė lidhje me tė mund tė vlerėsohet nga fakti se nga viti 1906 janė paraqitur pesė revista qė i janė dedikuar hulumtimit tė temės tė afėrt me kėtė punim. Kėto revista janė: - Revue du Monde Musulman (Revista Bota muslimane), e boton: La Mission Scientifique du Maroc (Misioni shkencor i Marokos), Paris, nga 1906. - Der Islam (Islami), Leitschrift fur Geschichte und Kultur des islamischen Orients (Revistė pėr historinė dhe kulturėn e Orientit islam), Strassburg, nga 1910. The Moslem Warld (Bota muslimane), a qarterly review of current events, leterature, and thought among Mohommedans, and the progress of Christian Misions in Moslem lands (Revistė tremujore pėr ndodhitė bashkėkohore, letėrsi dhe mesidim te muslimanėt, dhe pėrparimi i misioneve tė krishera nė vendet muslimane), London, nga 1911. - Mir Islama St. Petersburg, nga 1912. - Die Welt des Islams (Bota e islamit), Zeitschrift der deutschen Gesellschaft fur Islamkunde (Revistė i Shoqatės gjermane pėr artin islam), Berlin, nga 1913. Shoqėritė misionare tė krishtere po ashtu i pėrkushtojnė tash kujdes mė tė madh lėndės sė aktivitetit misionit muslimanė. Proporcionalisht kėsaj ajo zenė edhe mė shumė hapėsirė nė publikimet e kėtyre shoqėrive, mė shumė se mė herėt. Ka mundur ky botimi i dytė tė jetė gati qysh para disa vitesh sikur mos tė jetė politika e lirė sipas sė cilės alla e leximit e Museumit britanik mbyllet nė ora shtatė nė mbrėmje, qė mua praktikisht mė ka pamundėsuar leximin pėrveē tė shtunėn.1 Pėr kėtė shkak u shpreh falenderimin e thellė atyre miqėve qė ma lehtėsuan punėn me huazimin e librave nga Biblioteka Universitare nė Leiden dhe Biblioteka e Universitetit nė Utrahte (me mirėsinė e prefesor Wensinkut), pastaj nga Biblioteka Ecole des Langues Orientales Vivantes (shkolla e gjuhėve tė gjalla orentale) nė Paris. Jam borxhli edhe i zotėri J.A. Oldhamit, redaktorit tė The International Review of Missions (Revista ndėrkombėtare e misioneve) pėr vjetorėt e huazuar tė “Allgemeine Mission - Zeitschrift” (Revista gjermane misionariste), tė cilat nuk kam mundur t’i gjejė nė Londėr. Veēan dėshiroj t’i falėnderohem dr. F.W. Thomasit i cili gjatė kohė mė ka lejuar hulumtimin (tok me librat tjera nga Biblioteka shtetėrore e Indisė) e veprės monumentale “Anasali dell Islam” (Kronika e Islamit) nga Leone Caetani, Principe de Teano. Kjo ėshtė vepėr me vlerė tė pavlerėsueshme pėr historinė e hershme tė islamit. Fatkeqėsisht, pėr shkak tė ēmimit tė vet tė lartė ėshtė e pakapshme pėr hulumtuesin e rėndomtė.



Shumė i kam borxh edhe disa vėrejtjeve tė ēmueshme nga ana e atyre shkencėtarėve, tė cilėt kanė hedhė shikimin nė veprėn time kur ėshtė botuar herėn e parė. Mbi tė gjithė i falėnderohe profesor Goldziherit interesimi i ndijshėm i tė cilit pėr kėtė punė mė ka kurajuar qė tė vazhdojė nė tė. Londėr, 1913 ——— 1) Studenti i literaturės shkencore ose artit tė bukur i gjenė bibliotekat e Kensingtonit Jugor tė hapura deri nė ora dhjetė natėn, tri ditė nė javė. Por, e vetmja bibliotekė nė vend, qė synon kah kompletshmėria, ėshtė nė shėrbim vetėm pėr studentėt tė cilėt janė tė lirė nė kohėn e punės sė bibliotekės.


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:32
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



PARATHĖNIA BOTIMIT NĖ BOSHNJAKISHT

Kur mė 1974 u publikua nė Nju jork reprinti i i veprės sė T.W. Arnoldit “Historia e pėrhapjes sė islamit”,1 qenė ky motiv i mirė pėr idenė qė tė vazhdojė e pėrfundojė pėrkthimi i kėsaj vepre nė gjuhėn boshnjakishte. Me fjalė tjera, para plotė gjysmė shekulli rahmetli D.A. Korkuti e filloi pėrkthimin e kėtij studimi interesant nga gjuha turke2 nė gjuhėn tonė (boshnjake, vėr. e N.I.). Nė vazhdime janė botuar gjashtė kaptina (nga 13 sa ekzistojnė) tė kėtij libri nė “Glasnik” tė Kryesisė supreme islame tė Bashkėsisė islame nė Jugoslalvi nė kohėn prej vitit 1933 deri 1935.3 Aktualiteti i kėtij studimi tė Arnoldit, sipas tematikės sė vet, nuk ka pushuar as sot, ndonėse prej botimit tė tij tė parė nė Aligarh (India), viti 18964 kanė kaluar nėntė dekada. Arsye pėr kėtė ka mė shumė: 1. Ka tė bėjė me veprėn qė pėrpunon procesin e pėrhapjes sė njėrės prej religjioneve mė tė reja botėrore, domethėnia fetaro-filozofike, shoqėroro-politike e kulturore e sė cilės ėshtė e pranishme plotė katėrmbėdhjetė shekuj nė gati tė gjitha meridianet e botės. Janė tė numėrta veprat e autorėve muslimanė e jomuslimanė tė cilat, nė njėqindvjetėshin e fundit, kanė pėrfshirė aspektin shoqėroro-politik, ekonomik dhe kulturo-filozofik tė islamit, sukseset ose mossukseset e bartėsve tė tij muslimanėve. Si faktor i pėrhapjes dhe i ekzistimit tė islamit nė botė, ana fetare e aktivitetit tė muslimanėve pothuaj se ėshtė mospėrfillur. Thomas Arnoldi pikėrisht kėsaj pune dhe pėrpjekje tė muslimanėve i pėrkushton kujdesin e plotė. 2. Autori i veprės T.W. Arnoldi (1864-1930) ėshtė orientalist dhe hulumtues i pranuar. Ka qenė profesor nė Universitetin islam nė Aligarh/Indi (1888-1989), pastaj profesor i filozofiqė nė universitetin e Londrės (1898-1904). Ėshtė profesori i parė i gjuhės arabe nė Shkollėn pėr gjuhėt orientale
5
nė Londėr (1904-1930), kurse ka qenė edhe dekon i saj nė kohėn prej vitit 1921 deri mė 1930. Ėshtė shquar me precizitetin e vet shkencor dhe me ekspozimin objektiv tė gjėrave. Jeta dhe puna ndėr muslimanėt i kanė ndihmuar qė ta njoftojė islamin jo vetėm nga ana e tij e jashtme, por edhe e brendshme, e kjo ėshtė ajo si e pėrjetojnė vetė muslimanėt. Kjo i ka ndihmuar qė tė hyjė nė fshehtėsinė e zjarrit fetar tė muslimanėve. T. Arnoldi ka qenė koleg, mik dhe profesor i njė varg mendimtarėsh dhe shkencėtarėsh islamė, siē janė Indusėt Muhammed Shibli Nu’mani e dr. Muhammed Ikballi, historiani egjiptian dr. Hasan I. Hasani5 e tė tjerėt. Njėkohėsisht ėshtė bashkėpunėtor edhe i orientalistėve tė njohur evropianė A. Guillamit, I. Goldziherit, A.R. Nikolsonit e shumė tė tjerėve. Vlerat e tij shkencore i cekin edhe orientalistėt tonė sikur dr. Fehim Bajraktareviqi. Nė paraqitjen e veprės “Legata e islami” (Legacy of islam) nė pėrmbajtjen e sė cilės merrė pjesė edhe Ser T.W. Arnoldi, dr. F. Bajraktareviqi shtronė se Arnoldi ka qėndruar nė Bosnie, para luftės sė dytė botėrore. Me kėtė rast ka grumbulluar material tė caktuar pėr kulturė islame nė te, por vdekja e ka penguar qė ta botojė.6 Arnoldi pėrveē kėaj vepre ėshtė autor edhe i shumė punimeve tjera nga fusha e kulturės islame, artit dhe pėrgjithėsisht krijimit shpirtėror e material tė muslimanėve.7 Ndėr to veēan shquhen: - Caliphate / Teza pėr hilafetin, - The Islamic Faith / Besimi islam, dhe - Painting in Islam / Piktura nė islam. Sipas mendimit tė R.A. Nikolsonit, secila nga kėto vepra ėshtė e veēantė nė domenin e vet.8 T.W. Arnoldi ka qenė njė prej redaktorėve, tė disa pjesėve, tė botimit tė parė tė “Enciklopedisė islame” (1910-1911)9 nė gjuhėn angleze. Pėrveē shkencėtarėve evropianė notėn e lartė tė objektivitetit tė veprės, qė ėshtė paranesh, e kanė dhėnė edhe disa mendimtarė bashkėkohorė muslimanė si Sejjid Husein Nasri. Pėr tė, kjo ėshtė “edhe mė tutje punimi mė i rėndėsishėm nga historia e pėrhapjes sė islamit ė botė”10 Kjo vepėr ėshtė pėrkthyer nė shumė gjuhė orientale: urdu, turke, persiane, e nė arabishte ka pėrjetuar disa botime, ēka qartė dėfton nė konsiderimin / miratimin e saj edhe nė midisin musliman. Konsiderojmė se edhe ky pėrkthim boshnjakisht i veprės sė Arnoldit do tė jetė me dobi pėr ata qė merren me islamin, e veēanėrisht me fenomenin e pėrhapjes sė tij. Pėrveē pasqyrės sė pėrgjithshme tė historisė sė pėrhapjes sė islamit nė botė, Arnoldi na jep prerjen e ardhjes pėrhapjes dhe veprimit tė tij edhe nė hapėsirat jugosllave11 sikur edh enė hapėsirat e fqinjve tanė nė Ballkan, qė ka qenė me interes tė veēantė pėr pėrkthimin e kėtij libri.
6
Nė parathėnie tė librit autori dėfton nė vėllimshmėrinė e temės, sepse islami gjatė trembėdhjetė shekujve tė kaluar ėshtė gjetur nė hapėsirė tė madhe prej Atlantikut deri nė Kinė dhe prej arkipelagut Malajas dhe Zanzibarit deri nė Ballkan. Mungesa e burimeve tė drejtpėrdrejta qė flasin pėr mėnyrėn, motivat dhe numrin e kalimeve nė islam e ka shtyrė hulumtuesin qė tė shqyrtojė numėr shumė tė madh burimesh dhe literaturash nė mėnyrė qė nė mėnyrė indirekte sė paku tė mėsojė diē mė shumė pėr fenomenin e pėrhapjes sė kėsaj feje. Duke iu shmangur qė punimi t’i bėhet kronologji e ndodhive shoqėroro-politike te popujt muslimanė, me ngulmė ka gjurmuar pėr “zjarrin dhe pėrpjekjet misionariste” tė pastra tė muslimanėve nė pėrhapjen e fesė sė vet. E vėrteta, Arnoldi nė hulumtimet e fenomenit tė pėrhapjes sė islamit nė botė nuk e mospėrfill nė kėtė proces faktorin politik, shoqėror dhe ekonomik, por gjithkund pėrpiqet t’ua jep atė masė qė u pėrket. Ndikimi i tyre nuk ėshtė i barabartė nė tė gjitha kohėt dhe hapėsirat ku ėshtė gjetur islam. Hulumtimet e kanė sjellė deri te pėrfundimi se ekziston: a. angazhimi privat apo vetėnismėtar dhe b. angazhimi i institucionalizuar nė pėrhapjen e islamit. Derisa i pari ėshtė manifestuar nė angazhimin vetjak dhe ndijesinė e pėrgjegjėsisė, dhe nė dėshirėn qė kėnaqėsia e bindjes vetjake tė ndahet me dikė, deri sa nė rastin e dytė ka tė bėjė me kujdesin shoqėror qė me anė tė institucioneve fetaro-arsimore, shoqėrore, humanitare, e diku edhe shtetėrore tė sigurohet kontinuiteti nė mėsimin e mėsimit fetar tė islamit. Kjo edhe ka dhėnė shkasė qė shumė hulumtues tė pėrhapjes sė islamit kėtė fenomen mė sė shpeshti e lidhin pėr suksesin apo mossuksesin politik tė atyre tė cilėt ideologjinė e vet shtetėrore e kanė identifikuar me islamin. Konkurentėt dhe rivalet e mėsimit islam pėr kėtė edhe kanė parė humbjen vetjake nė rritjen e numrit tė muslimanėve, duke e cekur detyrimin dhe dobitė materiale si mjet tė vetėm nė islamizimin e popullėsisė. Arnoldi ėshtė pėrpjekur t’i shkoqisė kėto nocione dhe tė dėftojė nė superficialitetin dhe joargumentimin e pohimeve tė kėtilla, kur ėshtė nė pyetje shumica e rasteve tė kalimit nė islam. Ai nuk e pėrjashton mundėsinė e rasteve tė kthimit tė detyrueshėm, por rastet e tilla kanė motivacinin e vet politik ose tjetėr, e jo islam ose fetar, sepse nė Kur’an shprehimisht ndalohet pėrdorimi i dhunės nė pėrhapjen e fesė. Nė hulumtimin e problemit Arnoldi hynė me fuqinė e gjėrėsisė sė pikėpamjeve vetjake dhe objektivitetit shkencor, por edhe me shqyrimin e burimeve dhe literaturės nė gjuhėt orientale (arabe, turke, persiane dhe urdu) dhe evropiane tė cilat mirė i ka njohur. Tėrė kjo i ka dhėnė shumė ēelėsa pėr zgjidhjen e pyetjeve tė shumta e mė tė rėnda.
7
Gjatė trembėdhjetė kaptinave tė veprės sė vet Arnoldi lexuesin nė kontinuitet e shpie prej Arabisė nė Azinė perėndimore, nė afrikė, spanjė, Ballkan, Persi, nė Azinė qendrore, Indi, Kinė dhe nė arkipelagun Malaj. I vetėdijshėm pėr lėshimet eventuale nė punė, Arnoldi tenton tė bėjė plotėsime tashmė nė botimin e dytė tė librit tė et. Shkak pėr kėtė nuk ėshtė vetėm zbulimi i burimeve tė reja, por edhe interesi i forcuar pėr islamin nė botė. Me anėn fetare tė aktivitetit tė islamit do tė preokupohen veēan qarqet misionariste evropiane, intereset e tė cilit kanė ditur tė ndeshen me praktikėn misionariste islame veēant nė pjesėt e Azisė dhe tė Afrikės. Ėshtė interesant se Arnoldi vetėm kalimthi pėrmend depėrtimin e islamit edhe nė dy kontinente: Amerikėn Jugore dhe Veriore dhe Australinė, fillimeve tė sė cilės ka qenė bashkėkohės. Ka mundėsi qė kjo veprimtari misionariste ka qenė - mu nė fill, ndonėse pjesa mė e mirė e fuqisė punėtore skllevėrore, tė importuar nga trolli afrikan nė Amerikė, qysh kaherė ka qenė nga treva tė banuara me banorė muslimanė (tė fisit Manding, Fulba etj.). Kėta sė shpejti u bėnė pre e aktivitetit misionarist tė krishterė. Mirėpo, popullėzimet e mėtejme nė kėto treva do tė tėrheqin edhe njėherė numri tė muslimanėve, veēan nė qendrat industriale. Kėtu do tė mbijnė edhe bahskėsitė e para muslimane e edhe moesxhidet. Ngjashėm do tė ndodh edhe nė disa vise tė kontinentit tė vjetėr - Evropės (Anglia, Franca, Gjermania e tė tjerat) ku Islami do tė gjejė hapėsirė pėr veprimin e vet krahasimtarisht me fetė tjera dhe pikėpamjet nė botėn. Preokupimi themelor i Arnoldit ėshtė dėshmimi i argumentuar qė fuqia e pėrhapjes sė islamit qėndron nė faktorėt: a. subjektivė (tė brendshėm) dhe b. objektivė (tė jashtėm). Sipas tij tė parėt janė tė personifikuar nė: - mėsimin misionarist, tė thjeshtė e universal tė islamit, qė ofrohet me Kur’an, - praktikėn dhe pėrpjekjet e pėrpikta tė Muhammedit a.s. - felajmėruesit tė islamit (sunneti), - entuziazmit dhe zjarrit fetar tė tė gjithė ithtarėve tė saj - muslimanėve, - raportet tolerante dhe duruese tė muslimanėve ndaj pjesėtarėve tė besimeve tjera, si rezultat i mėsimit doktrinor tė islamit, - supremacionit dhe tė arriturave kulturo-civilezuese qė ua ka ofruar bashkėsive tė prapambetura nė jetėn private e shoqėrore. Ekspansionit fetar e tė tjerė tė islamit nė Azi, Afrikė dhe Evropė, prej fillimit, do t’i kundėrvihet spontanisht ose nė mėnyrė tė organizuar krishterizmi, hebraizmi dhe budizmi. Kėtė do ta bėjnė edhe ithtarėt e disa mėsimeve filozofiko-etike dhe besimeve tė ndryshme pagane, sidomos nė
8
Azi, qė ngushtonin fushėn e interesimit misionarist si tė islamit ashtu edhe tė veprimit misionarist tė krishterė. Rrezatimi dhe ndikimi fetar e kulturor i islamit, nė disa pjesė tė botės, ėshtė i intenzitetit tė ndryshėm. Nė kėtė proces tė dukshme janė tri etapa: Gjendja e parė pėrgatitore ėshtė ajo qė karakterizon pranimin e vetėm disa elementeve tė kulturės islame nė jetėn e individit ose bashkėsisė. Kėtu ka tė bėjė mė tepėr mbi mėnjanimin e pengesave dhe mundėsimin e adaptimit tė midiset jomusliman me disa elemente tė kulturės religjiore dhe materiale tė muslimanėve sikur qė janė: - bartjes sė hajmalive - nuskave, - shenjave / simboleve, - rrobave dhe, - pranimit tė mėnyrės islame tė ushqimit dhe tė banimit. Kėto elemete tė akulturimit vetėvetiu nuk janė specifikisht islame as nuk janė faktorė tė dallimit tė muslimanėve e tė tjerėve. Shpesh kultura e re jep vlera tė reja, nė kėtė etapė, pa ndėrrim radikal tė tė vjetres. Nė kėtė stadio islami ėshtė i detyruar qė t’i adaptohet mentalitetit deh mėnyrės sė jetės tė tė ardhurve rishtazi. Gjendje e dytė ėshtė kthimi qė nė fillim e karakterizon mė tepėr ndėrprerje me rendin e vjetėr paraislamik tė gjėrave se sa adaptim tė resė. Stadio i tretė ėshtė proces serioz nė tė cilin islami e ndėrron jetėn e tėrėsishme tė individit e edhe tė bashkėsisė drejt njė kualiteti tė ri. Shikuar nga largėsia kohore prej shtatė dekadash kur Arnoldi ka botuar botimin e vetė tė dytė, tė plotėsuar tė kėsaj vepre, deri nė ditėt tona, shumė sosh ėshtė ndėrruar nė hartėn gjeografike tė botės muslimane, qė ka pasur dhe ka ndikim edhe nė planin fetar. Me natalitet ose me kalimin nė islam ėshtė dyfishuar numri i pjesėtarėve tė tij nė rruzullėn tokėsor.12 Varbulli i ndodhive politike, shoqėrore-ekonomike dhe revolucionare i pėrmasave botėrore nuk e ka kaluar as botėn muslimane tė dekadave tė fundit. Shumė popuj islam do tė luftojnė pėr tė drejtat dhe liritė e veta politike e tė tjera qoftė nga skllevėruesit e huaj, kolonializmit e imperializmit botėror, apo tiranisė dhe eksploatuesve tė vendit. Lufta pėr gjetjen e vendit tė vėrtetė nė ato ndodhi ėshtė shprehur edhe nė zjarrin fetar tė muslimanėve nė aktivizimin ose pasivizimin e tij. Mbifuqia politike e civilizuese e jomuslimanėve, pėrkundėr prapambetjes shoqėrore dhe ekonomike tė midisit muslimanė, ka nxitur tek ai reaksion tė dyfishtė. Te disa islami ėshtė fajtor pėr tė gjitha fatkeqėsitė e ithtarėve tė saj, sepse parositė i janė anakrone e tė tejkaluara. Tė tjerėt, krejtėisht kundėr, kanė pohuar se jopėrpikshmėria dhe largimi i muslimanėve nga postullatet themelore teorike e praktike tė islamit i ka sjellur ata deri te gjendja e inercionit dhe ngecjes.
9
Konfliktet e bartėsve tė kėtyre dy rrumave ndėr muslimanėt, me ekzistimin e disa mė tė maturave, kompromiste, janė dashur tė manifestohen edhe nė planin fetar edhe misionarist tė islamit. Nė ato midise muslimane, ku ka fituar rryma e parė, erdhi deri te laicizimi dhe ndarja e islamit nga punėt shtetėrore dhe tėrheqja e fesė nė sferėn e ekzistimit privat. As ato vise, ku islami ėshtė bėrė religjion shtetėror dhe ku anėn ia kanė marrė rrymat reformiste nė islam, tė tubuara rreth personaliteteve udhėheqėse politike ose ulemaje (Alganiu, Abduhu, Abdulvehhabi, Senusi, XHinahi e tė tjerėt), apo institucioneve dhe shoqėrive, nuk do tė mbesin nė ēdo gjė tė pėrpikta. Dėshirat e bukura sė shpejti do tė bėhen pre e synimeve tė ndryshme politike. Tėrė kjo ka dhėnė dhe jep fryte tė ligshta nė tė familjarizuarit (mėsuarit) e islamit me pėrditshmėrinė e muslimanėve. Por edhe pėrveē asaj qė sot muslimanėt nuk paraqesin ndonjė epėrsi politike dhe civilizuese, si dikur, qė nė midiset mė pak civilizuese ka ndihmuar nė punėn misionariste, ana shpirtėrore dhe moralo-etike e islamit ka mbetur edhe mė faktor i fuqishėm i tėrheqshmėrisė. Nė kėtė kuptim shkojnė edhe vrojtimet e Arnoldit qė aktiviteti shpirtėror i islamit nuk ėshtė, sikur qė anojnė shumėkush ta komentojnė, strikt nė lidhje me fuqinė e tij politike. Pėrkundrazi, humbja e pozicioneve politike dhe ekonomike di tė shkaktojė cilėsitė mė tė thella e mė tė sinqerta shpirtėrore, tė cilat pikėrisht e motivojnė veprimtarinė misionariste. Islami qė misionin e vet e ka filluar nė vėshtirėsitė mė tė mėdha, tė cilave u qenė ekspozuar bartėsit e tij, nė vetė fillimin sikur edhe nė disa perioda tė mėvonshme, ka ditur pikėrisht vėshtirėsitė e tilla t’i shfrytėzojė pėr lindjen dhe forcimin e sėrishtėm. Shumė mė tepėr nė pėrhapjen e islamin kanė bėrė muslimanėt e Indisė dhe arkipelogut Malajas, duke u gjetur nėn sundimin jomuslimanė, se sa Turqia apo Maroko si shtete tė mėvetshme muslimane, thekson T. Arnoldi.

1) Arnold, T.W., The Preaching of Islam - A history of the Propagation of the Muslim Faith, AMS, New York, 1974, fq. 467. Pėrkthimi tekstual i titullit tė veprės ėshtė “Thirrje nė Islam - Historia e propagandimit tė fesė muslimanė”. (Titulli pėrkthyesit nė gjuhėn shqipe ėshtė “Historia e pėrhapjes tė islamit - rrjedhat historike tė misionit”. (Vėr. E N.I.)


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:33
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



2) Arnold, T.W., Intishari islam tarihi, pėrkthimi M. Halil Halid, Yeni matba’a, Istanbul, 1343/1924, fq. 445. Pėrkthyesi turk ka lėshuar shumicėn e shėnimeve sikur edhe bibliografinė e Arnoldit tė burimeve dhe literaturės sė pėrdoruar. Po kėtė e ka bėrė edhe D. A. Korkuti. Pėrndryshe tė dy pėrkthimet janė korrekte.

3) “Glasnik” VIS-a, Islamska zajednica Kraljevine Jugoslavija, Beograd 1933, viti I, nr. 2-12, viti II (1934), nr. 1-12 dhe viti III (1935), nr. 1-9. 4) Botimi i dytė i plotėsuar i kėtij libri ka dalur nė Londėr mė 1913, e pastaj edhe i treti nė Kembrixh nė vitin 1935. Tė gjitha botimet vijuese sikur edhe reprinti nga viti 1974, janė botuar sipas botimit nga viti 1913. (pėrkthimi shqip ėshtė bėrė nė bazė tė pėrkthimit boshnjak “Povijest islama / historijski tokovi misije, pėrkthyen Dervish A. Korkuti dhe Nijaz Shukriqi, botimi II, Sarajevė, 1990, fq. 612. vėrejtje e N.I.).

5) Dr Hasan J. Hasani ka doktoruar te prof. Arnolti nė Londėr. Me edhe dy kolegė ka pėrkthyer nė gjuhėn arabishte ,,Historinė e pėrhapjes sė islamit” tė Arnoldit me titull “Ed-Da’watu ila l-islam / bahthun fi tarihi neshri-l-’aqidati-l-islanijja”, En-Nahda, Kairo, 1958, botimi i dytė.

6) Bajraktareviq, F., Ē’i ka lėnė Islami evropės, Srpski knjiveni glasnik, Servia e Re, XLIX, Beograd, 1936, nr. 5, fq. 380-382.

7) Al-Aqiqi, N., Al-Mustashriqun, Das al-me’a-rif bi Misr, Kairo, 1965, II, fq. 504-505.

8) Parathėnia e Nikolsonit botimit tė tretė tė librit tė Arnoldit “Historia e pėrhapjes sė islamit, Kembrixh, 1935, sipas pėrkthimit arab “Ed-Da’wat ila l-islam”, fq. 15.

9) Encyclopedia of Islam, E.J. Brill, Leyden, 1910, 1911.

10) Nasr, S.H., Ideals and Realities of Islam, London, 1979, fq. 118.

11) Procesi i pėrhapjes sė islamit apo i a.q. islamizimi ė hapėsirat tona ka preokupuar vėmendjen nė pesė dekadat e fundit tė njė varg hulumtuesish muslimanė e tė tjerė. Motivet kanė qenė fetare, nacionale, historike, politike dhe kulturologjike. Varėsisht nga kjo janė pėrdoruar edhe argumentet, burimet disponuese dhe literatura. Pasi pėrhapja e islamit, nė trevat tona, bie nė kohėn e zhdukjes sė bogumilizmit ė B dhe H, edhe islamizimi kapet edhe me kėtė problem. Megjithatė, mė sė shpeshti studiohet nė tėrisnė e sundimit pesėshekullor turk nė hapėsirat tona. Me pak pėrjashtime, si faktorė vendimtarė nė kalimin e banorėve vendas nė islam te hulumtuesit janė privilegjet e natyrės politike, ekonomike dhe shoqėrore, tė cilat pushtuesi turk, si ideolog i atėhershėm i islamit, u ka ofruar banorėve tė nėnshtruar vendas, gjatė sundimit tė vet pesėshekullor. Ky proces i pėrhapjes sė islamit te ne ka qenė me intenzitet tė ndryshėm kohor dhe hapėsinor. Mbetet enigmatike se si kėto privilegje nuk kanė hasur nė pėrgjegjje mė tė madhe, nėse ato tė vetmet kanė qenė vendimtare tekalimi i njerėzve nė islam. Ėshtė e njohur se Mbretėria Turke nuk ka mundur tė gjithėve, qė kanė kaluar nė islam, t’u ofrojė tė gjitha kėto privilegje, sidomos jo nė kohėn e ranijes sė fuqisė sė saj politike dhe ekonomike, qė fillon tashmė me fundin e shekullit XVI-tė. Kjo na shpie deri te mendimi se ka pasur edhe motivacione e nxitje tjera nė kalimin nė islam, e ndėr ta janė tė rėndėsishėm edhe ata fetaro-kulturor. Nė kohėn e tė shkruarit tė Arnoldit pėr pėrhapjen e islamit te ne as pėr sė afėrmi nuk kanė qenė tė hulumtuara shumė burime tė vendit e tė huaja, veēan ato nga arkivat turke (defterėt, sixhilėt e tė ngjashėm) prandaj edhe tė dhėnat e tij pėr islamizimin nė endin tonė janė mjaft tė varfėra. 12) Nė Pasqyrėn botėrore etnografike tė popujve muslimanė tė R.V. Wecksit, tė botuar nė Londėr nė vitin 1978, nė bashkėpunim me ekipėn e ekspertėve dhe institucionet e numėrta nė botė, shtrohen tė dhėnat e rėndėsishme pėr numrin, shtrirjen dhe laramaninė etnike tė muslimanėve. Sipas tij: - muslimanė ka nė tė gjitha anėt e botės. - numri e kalon shifrėn prej 720 milionė, tė ndarė nė treqind grupe etnike. - nė 36 vende pėrbėjnė shumicėn e popullėsisė, kurse nė pesė 50% nga numri i pėrgjithshėm. - nė vendet ku janė pakicė paraqesin popullatė shumėmilionshe, siē ėshtė India dhe ish-BRSS ku janė mbi njėqind milionė. - flasin rreth njėqind gjuhė e dialekte tė ndryshme dhe shėrbehen me tė gjitha alfabetat e botės. Weeks, R.V., Muslim peoples, A world etnografphie survey, London, 1978, fq. XV.


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:34
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



Njohje me fenė e misionit

Nė ligjėratėn qė e ka mbajtur prof. Max Mülleri gjatė kohės sė pėrshpritjeve nė kishėn e Westminsterit nė vitin 1987 me rasti e arritjeve misionariste, ėshtė marrė pėr rregull qė gjashtė religjionet e mėdha tė ndahen nė misionariste dhe jomistonariste. Nė fetė jomisionariste bėjnė pjesė ajo: hebraike, brahmane dhe e Zoroastros, kurse nė ato misionariste ajo: budiste, kristiane dhe islame. Max Mülleri bukur e ka definuar ēka mendohet me religjionin misionarist: “Mund tė thuhet, se religjioni misionarist ėshtė ai ndjekėsit e tė cilit sikur edhe themeluesi i saj e konsiderojnė pėr detyrė tė shenjtė ta shpallin tė vėrtetėn e t’i kthejnė nė tė jobesimtarėt. Kjo ėshtė fryma qė ekziston nė zemrat e ithtarėve tė fesė sė kėtillė, kurse i cili nuk mund tė gjejė qetėsi deri sa, qoftė nė mendje, qoftė me fjalė, qoftė me vepėr,
12
nuk manifestohet; i cili nuk mund tė qetėsohet deri sa tė kuptuarit e tij nuk pėrshkon nė zemrat e tėrė njerėzisė dhe derisa tėrė njerėzia nuk e pranon pėr tė vėrtetė atė qė ai e konsideron pėr tė vėrtetė.:1 Muslimanėt, pėr shkak tė mallėngjimit se vetėm feja e tyre ėshtė e vėrtetė, kanė qenė tė frymėzuar me detyrėn qė nė tė gjitha viset, nė tė cilat kanė depėrtuar, tė fusin predikimin e islamit, qė i ka dhėnė tė drejtė tė zė vend ndėr religjionet misionariste. Historia e fillit tė kėtij entuziazmi predikues dhe fuqitė qė e kanė inspiruar, dhe mėnyra nė tė cilėn ėshtė zbatuar, e pėrbėjnė lėndėn e kėsaj vepre. Ata disa qindra milionė muslimanė, tė shpėrndarė nė tė gjitha viset e rruzullit tokėsor, janė provė e aktivitetit misionarist trembėdhjetė shekullor.*)


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:35
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



Pėrhapja e islamit

Rregullat e kėsaj feje mė sė pari i ka shpallur nė shekullin e shtatė nė Arabi njė Pejgamber i Zotit, i cili nėn flamurin e vet i ka tubuar fiset e shkapėrderdhura dhe ka formuar popullin. Me kėtė disponim tė ri nacional dhe entuziazėm tė zjarrtė, qė ushtrisė sė tij i ka dhėnė fuqi tė pamposhtur, ithtarėt e tij kanė depėrtuar me synime pushtuese nė tre kontinente. Sė pari para kėtij vėrshimi kanė rėnė: Siria, Palestina, Persia, Afrika Veriore dhe Egjipti. Njėqind vjet pas vdekjes sė Pejgamberit kanė sunduar ithtarėt e tij nė shtet mė tė madh se qė ka qenė Mbretėrie Romake kur ishte nė kulminacion tė fuqisė sė vet. Vendet me tė cilat kanė sunduar janė shtrirė nė lindje deri te lumi Sind (Siudhu - Indus), e nė perėndim deri nė Spanjė. Gjatė kohės kjo perandori e madhe islame ėshtė shkatėrruar dhe fuqia politike e islamit ka rėnė, por pushtimet shpirtėrore barabartė kanė vazhduar. Kur hordhitė mongole (1258/656 H.), duke hyrė nė Bagdad, kanė shtypur me gjakė dinastinė abasite, kur Ferdinandi (1226/634 H.) i ka perspektuar muslimanėt nga rrethi i Kordovės (Cardoba), kur fartifikata e fundit islame nė Spanjė, Granada, qe e detyruar tė paguaj haraē, atėherė islami triumfalisht ka filluar tė pėrhapet nė Sumatra dhe ujdhesat tjera Malajase. Dekadenca e tij politike ka rezultuar me pushtimet mė tė shkėlqyeshme shpirtėrore. Dy herė nė histori kėmbėt e barbarive i kanė ngadhnjyer ithtarėt e kėtij historiani i nė shekullin e njėmbėdhjetė Selxhukėt dhe nė shekullin e trembėdhjetė Mongolėt, por tė dy herėt fitimtarėt kanė pranuar religjionin e tė mundurve. Misionarėt islamė edhe atėherė kur nuk kanė pasur kurrfarė fuqie dominuese kanė pėrcjellur fenė e vet nė Afrikėn Qendrore, Indokinė dhe Kinė. Sot islami shtrihet prej Marokut deri nė Zanzibar, prej Sierra Leones nė Afrikėn Perėndimore deri nė Siri e Kinė, prej Bosnje e Hercegovinės deri te kolonitė e Guinesė sė Re. Pos viseve qė janė tė larguara nga bota islame, e nė tė cilat
13
ka mjaft muslimanė, siē janė Kina dhe Rusia, ka edhe grupacione tjra islame tė izoluara ndėr mosbesimtarėt, siē janė Tatarėt si banuar nė rrethinėn e Villnes, Kovnit dhe Grodnit2 qė flasin me gjuhėn polake, dhe muslimanėt tė banuar nė koloninė e Kepit tė Shpresės sė mirė, dhe punėtorėt indus qė e sollėn islamin nė Guinenė e Re. Nė kohė tė fundit islami ka arritur ithtarė edhe nė Angli, Amerikėn Veriore, Australi dhe Japoni.*) Shkaqet kanė qenė tė ndryshme: sociale, politike dhe fetare, qė islami ėshtė pėrhapur nė pjesėn kėshtu tė shtrirė tė Tokės. Por pėrveē kėtyre ka edhe njė qė ka qenė faktori kryesor qė ėshtė arritur rezultat i kėtillė i mrekullueshėm, e ky ėshtė: aktiviteti i palodhshėm i misionarėve islamė, tė cilėt pėr vete pėr ideal kanė marrė Pejgamberin dhe tė cilėt i kanė vakufuar jetat e veta pėr kthimin e jobesimtarėve. Misionariteti nuk ėshtė diē i ri nė islam, por ky nga vete fillimi ėshtė detyrė e shenjtė e muslimanit. Kjo mund tė konkludohet nga kėto ajete nga Kur’ani kerimi: “...” (En-Nahl, 125); “...” (Hud, 112); “...” (Ali Imran, 20); “...” (Ali Imran, 103), “...” (El-Haxhxh, 67); “...” (Et-Tewbe, 6); “...” (Et-Tewbe, 11). Kur teoretikisht dhe praktikisht njė nga parimet islame tė jetė kėshtu, atėherė islami ėshtė fe e pastėr misionariste, sepse ky misionaritet paraqet jetėn e Muhammedit a.s. dhe njė grupi tė madh tė misionarėve islamė nė krye tė tė cilėve ėshtė vetė Pejgamberi a.s. Ata kanė gjetur mėnyrė se si do t’i kthejnė tė pafatė. Sikur qė nuk do tė kėrkojmė shfaqjet e frymės misionariste nė islam nė tiranitė e balozėve dhe nė jotolerancėn e fanatikėve, si e mendojnė kėtė disa nė imagjinatė: me shpatė nė njė dorė, e me Kur’an nė dorėn tjetėr,3 por nė aktivitetin modest tė predikuesit dhe tregtarit islam, tė cilėt janė pėrpjekur qė nė tė gjitha viset e Tokės ta pėrhapin fenė e vet. Mėnyra e kėtillė paqėdashėse e predikimit nuk ėshtė marrė vetėm pėr atė shkak kur kėtė e ka kėrkuar politika, as atėherė kur nuk ka qenė e mundur tė pėrdoret fuqia, por pėr atė arsye sepse kėtė mėnyrė Kur’ani e urdhėron nė shumė ajete: “...”. (Muzzemmil, 10); “...”. (El-XHinn, 23); “...” (El-Xhathije, 14); “...” (En-Nahl, 35); “...” (En-Nahl, 82); “...” (En-Ankebut, 46); “...” (Esh-Shura, 48), “...” (Junus, 99); “...” (Sebe, 28); “...” (El-Bekare, 256); “...” (En-Nur, 54); “...” (El-Haxhxh, 49); “...”. (El-Fet’h, 8-9); “...” (El-Maide, 13). Faqet e kėtij libri do tė shėrbejnė tė dėftojnė se si kėto ajete nė histori janė zbatuar dhe nė ēfarė mėnyre ėshtė sendėrtuar sistemi i aktivitetit misionarist. E para ėshtė t’u shpjegoj lexuesėve se kjo vepėr ėshtė shkruar qė tė jetė histori e predikimit islam, e jo e kthimit tė detyrueshėm islam. Prandaj, nuk kam pėr qėllim t’i ceki shembujt e kthimit me dhunė, tė cilėt nga koha nė kohė duhet tė gjenden nė historinė islame. Kėta shembuj antarėt evropianė aq hiperbolikisht i kanė prezentuar sa qė nuk duhet fare tė frikėsohemi se do tė harrohen, ndėrsa kėta shembuj absolutisht nuk bėjnė
14
pjesė nė terrenin e historisė sė misionaritetit. Natyrisht, nė historinė e misionaritetit tė krishterė ndėr magėt saksonasė suksesi mė i madh ėshtė nė aktivitetin misionarist tė shėn Lijogent dhe Vilhardit, se qė ėshtė nė kthimin me forcė me shpatė tė Karlit tė Madh.4 Idhujtarinė nga Danimarka nuk e ērrėnjosi mbreti Knut por shėn Ansigari dhe trashėgimtarėt e tij.5 Nė aspekt tė kthimit tė idhujtarėve prusianė pak kanė arritur opati Gottfried dhe ipeshkvi Christian, por veprėn e tyre e mbaruan me zjarrė e shpatė “Vėllezėrit e shpatės” dhe kryqtarėt tjerė, tė cilėt nė fotografinė reale paraqesin misionaritetin e krishterė. Ndonėse kryqimit tė detyrueshėm shumė i kanė kontribuar kalorėsit e rendit “Ordo fratrum militum Christi” duke i kthyer banorėt e Livonisė, mund tė dėftohet vetėm nė monakėt Manihardindhe Teodorikun sikur nė misionarėt e vėrtetė tė fesė sė Jezusit nė ato vise. Ndonėse jezuitėt aty-kėtu6 janė shėrbyer me mjete detyruese, megjithatė kjo nuk e ka zvogėluar autoritetin e shėn Franje Ksaverit (Xavier) dhe predikuesėve tjerė. Kur kleriku suprem nė vitin 1699 erdhi nė ujdhesėn Embonia pėr tė kontrolluar, dha urdhėresė, qė tė gjithė raxhėt (princ indian, N.I.) i kėsaj ujdhese tė tubohen, qė t’i kryqoj, por ky gjest nuk i soli dėm misionaritetit tė Valentinit.7 Pas fillimit tė veprimtarisė misionariste dhe ditėve qė na pėrkujtojnė nė zelltarinė e apostujve, te tė krishterėt erdhėn periodat e indolencės dhe apatisė, e nė vend tė predikimit qė ėshtė bėrė nė emėr tė Zotit, janė pėrdoruar mjetet detyruese. Fazat e njėjta tė elanit e apatisė i ka kaluar historia e pėrhapjes sė islamit nė periodat e ndryshme. Pasi qė pėrhapja e fesė ėshtė karakteristika kryesore e kėtyre dy religjioneve, kjo do tė ishte e pėrshtatshme tė ndahet ashtu, qė secila nga ato tė jetė grup i veēantė i studimit tė historisė sė misionarizmit dhe kėtė, duke mos lėshuar asgjė nga manifestimet e tyre jetėsore, tė bėhet e dukshme forma e tyre e veēantė. Kjo do tė rezultonte me studim tė veēantė tė analeve tė propagandės dhe kthimit tė detyrueshėm, qoftė kjo nė Kishėn e krishterė, qoftė nė islam, ndonėse, herė herė, kėto dy grupe janė pėrzier njėre me tjetrėn. Gjithnjė as feja e krishterė nuk ėshtė pėrhapur nė atė mėnyrė, si e ka pėrhapur mbreti norvegjez Olaf Trygvesoni, ashtu qė duke i mbytur ata qė nuk kanė dėshiruar ta pranojnė krishterizmin duke na prerė kėmbėt e duart dhe duke i persekutuar ata,8 as ėshtė pėrhapur sipas rekomandimit tė shėn Ludevitit (st. Louis), i cili ėshtė: “Nėse dikush ēkado qė keq dėgjon pėr ligjin e krishterizmit nga ata qė nuk janė anėtarė tė Kishės, ėshtė i obligueshėm qė me shpatė ta mbrojė dhe kėtė duke e futur shpatėn aq, sa mund tė hyjė n ėbarkun e jobesimtarit”.9 Po ashtu as nė islam nuk janė shėrbyer gjithnjė me mjete detyruese tė halifit tė fundit tė Umevitėve.*) i cili ka thėnė: “Do t’i mbysė dhe nė kryq do t’i gozhdojė tė gjithė Egjiptianėt qė nuk do ta pranojnė fenė time, qė nuk do tė luten sikur edhe unė, dhe nuk do t’i ndjekin principet e fesė sime”.10 15
Po ashtu krahas shembujve tė Mutevekkilit,**) Hakimit***) dhe Tippo-Sulltanit nuk duhet humbur parasysh Mevlana Ibrahimin i cili e pėrhapi islamin nė ujdhesėn Malajase, haxhi Muinuddin Ēishtiun dhe misionarėt tjerė tė cilėt nė mėnyrė paqėdashėse kanė arritur ithtarė. Edhepse ėshtė lehtė tė ndahen kthimet qė janė fryt i fuqisė dhe dhunės nga ata qė janė arritur me mjete propaganduese, vėshtirė ėshtė tė hulumtohen qėllimet pėr ē’arsye kan ėkryer kthimin e njerėzve nė fenė e vet: apo pėr atė shkak qė ta fitojnė njė kokė mė tepėr pėr “kopenė” e vet, apo pėr atė cak tė lartėsuar qė e kemi pėrmendur nė fillim tė kėsaj kaptine. Gjithnjė, qoftė nė islam, qoftė nė krishterizėm, janė gjetur shpirtėra tė pastėr, qė fenė e vetė e kanė konsideruar si tė vėrtetėn mė tė lartėsuar tė jetės. Interesi i tyre nė aspektin shpirtėror ėshtė manifestuar nė shpalljen e tė vėrtetave tė shenjta dhe nė prudencėn qė tė dominojnė ata principe qė ata e konsiderojnė mė tė pėrkryerat, ashtu qė kjo gjendje ėshtė forcė pėrtėritėse e misionaritetit. Gjithashtu ka edhe tė atilė qė, pa kurrfarė insistimi nga ana e misionarėve, me entuziazėm janė pajtuar me fenė e re sikur edhe ata tė parėt. Vėrtet, si ndėr ithtarėt e krishterimit ashtu edhe tė islamit, ajo qė, pėr shkak tė nevojave tė paarsyeshme ose tėrheqjes andej kėndej tė pyetjeve fetare pėr pikėpamjet e veta, institucionet e pastra ekleziastike i kanė konsideruar pėr instrumente tė ndonjė tė drejte apo disa rendeve sociale. Ndėr ato qė kanė pranuar ato dy fe tė kėtillė ka mjaft. Si krishterizmi, ashtu edhe islami shumė ithtarė i ka pėrvetėsuar pėr shkak tė shkaqeve sociale, politike e ekonomike, qė nuk kanė tė bėjnė asgjė tė pėrbashkėt me atė etje shpirtėrore qė i jep tė drejtė ekzistimi misionaritetit tė mirėfilltė. Pos kėsaj, analet e veprimtarisė misionariste shpesh herė shėnojnė konvertitė (tė kthyer) tė ri, por nuk kanė hyrė nė hulumtimin e shkaqeve qė i kanė shtyrė nė kėtė. Sidomos misionariteti islam ėshtė i mėngėt nė kėto tė dhėna. Kėto anale rėnė vend me rėndėsi nė veprat e shkruara tė Kishės sė krishterė, derisa nė letėrsinė islame ndihet varfėri e madhe e tė dhėnave pėr kėtė pyetje. Prandaj, shpresh nuk kemi pasur mundėsi qė plotėsisht t’i zbulojmė motivet e veprimtarisė misionariste islame; a kanė qenė sociale, politike, ekonomike, apo pastėr religjioze.

———
1) Vėrejtja n ėartikullin Mr. Lyalla “Missionary Riligions”, Fortnighthy Review, July, 1874. *) Sot muslimanėt numrojnė njė shekull mė tepėr (14) nė punėn e tyre misionariste, e edhe numri nė botė i ofrohet miliardės. Tė dhėnat statistikore tė banorėve tė disa regjioneve dhe popujve nė botė pėrgjithėsisht shpesh janė kontraverze. Prandaj edhe statistika e muslimanėve nė botė nuk ėshtė gjithnjė e sigurtė. Llogaritet qė nė ēerekun e fundit tė shekullit 20 mund tė jenė ndėrmjet 600 dhe 900 milionė.


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:36
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



Sipas veprės “Popujt muslimanė - pasqyra etnografike botėrore - nė redakturė tė hulumtuesit amerikan Riēard Viksit (Richard Weckes) numri i muslimanėve nė botė, sipas tė dhėnave statistikoer nga viti 1977 ėshtė numri prej 720 milionė. Janė tė ndarė nė rreth 300 grupe tė ndryshme etnike. Flasin dhjetėra gjuhė e dialekte tė ndryshme, kurse shėrbehen gati me tė gjitha alfabetet e njohura nė botė. Vetėm pjesa mė e vogėl (28% i banojnė miidiset qytetare, e tė tjerėt viset bujqėsore e blegtorale, qė ėshtė e manifestuar edhe nė mėnyrėn e profesionit dhe jetės. Weckes, R.V., Muslim Peoples, A World ethnographic survey, London, 1978, fq. XV-XVI, (Hyrje).

Njė hulumtues tjetėr Salih M. Abduhu nė studimin “Pasojat demografike tė vetėdijes minoritare” (Njė analizė), sjell tė dhėnat nga viti 1975, numri i muslimanėve atėherė nė botė ka qenė 783.4 milionė.
Dy tė tretat jetojnė nė vendet ku paraqesin shumicėn e popullėsisė 548,5 milionė), e njė e treta (244.9 milionė) pėrbėjnė pakicėn prej 12% ose me pėrqindje mė tė ulėt nė vendet jomuslimane. (Tabela 1 dhe 2). Saleha M. Abedin, Demographic Consequences of Minority of Conciousness, (An Analyisis), Journal, Insttute of Muslim Minority Affaris, Jeddah, 1980, Vėll. 2, Nr. 1, fq. 97-100. (SH.N.)

2) Reclus, vol. V, fq. 433; Gasztowtt, fq. 320 sqq. *) Pėr shtrirjen gjeografike tė islamit nė kohėn tonė tė shihet: Historical Atlas of the Muslim Peoples (Atllasi historik i popuje muslimanė), Harward,(?). - Mu’nis, H., Atlas tarihi -l-islam (Atllasi i historisė sė islamit, Az-Zahra li -l-isla al-arabi, Kairo, 1987.

Autori sjell tė dhėnat vijuese statistikore pėr muslimanėt nė botė, nga viti 1984: -

Vendet e Lindjes sė Mesme 147.761.00
- Evropa 11.907.530
- BRSS (ish-BRSS - N.I.) 44.236.000
- Afrika 206.276.110
- Azia dhe Oqeania 392.150.200
- Amerika Veriore, e Mesme e Jugore 2.947.290
GJITHSEJ: 805.286.150

Autori i njėjtė konsideron se pėrqindja e muslimanėve ėshtė afėr 20% nga popullata e pėrgjithshme e rruzullit tokėsor, qė pėrbėnė qė njė e pesta e kėsaj popullate e predikon islamin. (fq. 439-440).


3) Ky shpjegim i gabueshėm i fushatave pushtuese muslimane ka rrjedhur nga supozimi se luftėrat janė zhvilluar pėr arsye tė pėrhapjes sė pushtetit musliman mbi vendet jobesimtare kanė pasur pėr qėllim kthimin e tyre nė islam. 17
Goldziheri shkėlqyeshėm ka dėftuar nė kėtė dallim nė veprėn e vet “Vorlesungen über den Islam”... Muhammedi e ka lėnė atė qė nė fillim e ka realizuar nė midisin e vet arab, si porosi ithtarėve tė vet - ummes - e kjo ėshtė: kundėrvėnia mosbesimit dhe pėrhapja e besimit islam. Kėtu ėshtė edhe diē mė shumė se kjo, e kjo ėshtė pėrhapja e pushtetit islam, i cili nė realitet ėshtė pushteti i All-llahut. Nė fillim, qėllimi i luftės islame nuk ka shkuar drejt ndryshimit tė fesė me futjen nė islam sa ka pasur pėr synim tėrheqjen e vėrejtjes jobesimtarėve (fq. 25).

4) Shihi Enhardi Fuldensis, nė vitin 777, “Pasi qė Sahranėt janė dobėsuar pas luftėrave tė shumta, kanė pranuar krishterizmin nė fund, dhe i janė nėnshtruar pushtetit frenk.” H. G. Pertz: Monumenta Germaniae Historica, vol. I, fq. 349 (Shih poashtu fq. 156, 159)

5) “Pasi qė popujt e ngadhnjyer iu nėnshtruan ligjit tė krishterė, pasi qė ka zhvilluar luftėra tė rėnda me mbretėritė barbare, tė motivuar me dėshirė tė zjarrtė pėr pėrhapjen e fesė”. (Breviarium Romanum, Jun. 19).

6) Mothurin VEysiere de La Croze: Historie du Christianisme des Indes, fq. 529-531 (The Hague, 1724). 8) Konrad Maurer: Dic Bekehrung des norwegischen Stammes zu Christen - thume, vol. I. fq. 284 (München, 1855).

7) Revie de l’Histoire des Religions, vol. XI, fq. 89.

9) Jean, Sire de Joinville: Historie de Saint Lon is, ed. N. de Wailly, fq. 30 (neni 53). *) Mervan b. Muhammed (744-750) erdhi nė pushtet kur shtetin emevitė e kanė copėtuar rruynuat dhe kundėrthėniet politike, fetare dhe nacionale tė grumbulluara nė kohėn e pararendėsve tė tij. Lufta qytetare e kaploi vendin dhe Mervani II sa do qė ėshtė shquar me guxim, durim dhe vendosshmėri nuk ka arritur tė vė rend nė shtet. Vetė ra nė fushėbetejė nė luftė me fuqinė konkurrente abbasite. Hasan, J. H., Tarihu-l-islam, en-Nahda, Kairo, 1964, botim VII, vėll. I, fq. 335-342; Hiti, F., Istorija Arapa, V. Maslesha, Sarajevė, 1967, fq. 261-267, (Sh.N.)

10) Severus, fq. 191 (rreshti 21-22). **) El-Mutevekkil (847-861) ėshtė halifi i dhjetė abasit. Me tė fillon shkatėrrimi i shtetit abasit. Vendi ėshtė gjind nė ēarje tė elementit persik, turk e arab i cili atėherė ishte nė tėrheqje. Madje edhe froni ėshtė translokuar nga Bagdadi nė qytetin e posaformuar Sumerra nė vitin 836, qė tė shpėtohet nami i hilafetit dhe integriteti i vendit. Halifeja Mutevekkili edhe vet ka ra sakrificė e thyerjeve tė atėhershme shoqėroro-politike. Tėrė kjo ėshtė reflektuar edhe nė mėnyrėn e qeverisjes sė tij. Hasan, I.H., po aty, vėll. III, fq. 3-6.


Hiti, F., po aty, fq. 423-424 (Sh.N.) ***) Ebu Ali el-Mensur el-Hakim ėshtė sunduesi i gjashtė fatimit (996-1021). Erdhi i ri nė sundim, sundimi i tij ėshtė karakterizuar me thyerje e oshilime tė vazhdueshme prej maturisė deri te animi ekstrem ndaj mėsimit shiit.

Kulminacionin e ekstremitetit tė tij e kanė ndier shtetasit e tij jomuslimanė ehlu-dh-dhimme (tė krishterėt e Hebraikėt), por edhe muslimanėt sunnitė. Ka treguar edhe shenja tė ērregullimeve mentale, qė nė fund solli deri te revolti ipėrgjithshėm, dhe deri te atentati nė tė. Hasan, I.H., Tarihu-d-devle el-fatimiyye (Historia e shtetit fatimit), en-Nahda, Kairo, 1964, botimi III. fq. 164-168; Hiti, F., po aty, fq. 560-561. (SH.N.)


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:36
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



KAPTINA II JETA E MUHAMMEDIT A.S. - MISIONARIT TĖ ISLAMIT

Muhammedi a.s. - shembull i misionarit islam Nė kėtė kaptinė nuk mendohet tė shtohet edhe njė jetėshkrim i Pejgamberit a.s. atyre biografive tė tij tė shumėnumėrta, por qėllimi ėshtė tė studiohet nga fazat e jetės sė tij njė, dhe atė: jetėn e Pejgamberit a.s. si pėrhapės i fesė dhe pejgamber i fesė. Shpresojmė, natyrisht, se jeta e themeluesit tė islamit dhe propagandės sė tij do ta zbulojė esencėn e kėtij aktiviteti. Deri sa jeta e Pejgamberit a.s. shėrbe si shembull nė veprimin e njė muslimani tė rėndomtė, duhet po ashtu ta shėrbejė edhe misionarėve islamė. Prandaj, jeta e Pejgamberit a.s. ėshtė shembull; nė bazė tė kėsaj shpresojmė tė njoftojmė shumėsosh qė ka tė bėjėme ata qė veprimin e vet e kanė pėrshtatur sipas kėtij shembulli, dhe nė frymėn entuziazmuese dhe me metodėn e pritur tė atyre qė i nėnshtrohen. Nė paraqitjen vijuese dėshirojmė tė prezentojmė se si fryma e misionaritetit prej vetė fillimit tė depėrtojė nė fe, sepse ai nuk ėshtė diē i ri, i imagjinuar nė islam, dhe nė ē’mėnyrė Pejgamberi a.s. ėshtė bėrė shembull i misionarit islam. Prandaj, nuk kemi pėr qėllim ta shkruaj mė historinė e tij dhdha ta pėrshkruajmė ndikimin qė e ka pasur deri nė kohėn e vet burrėrore, as ta paraqesim si shtetar ose komandant lufte. Ai na intereson vetėm si pėrhapės i fesė.


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:37
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



Pėrpjekja e parė nė thirrjen nė Islam

Pas luftėrave tė gajta tė brendshme Pejgamberi a.s. fitoi bindjen nė detyrėn me tė cilėn ėshtė frymėzuar. Sė pari u orvat ta bind familjen e vet nė mirėfillėsinė e fesė sė vet. Njėsia e Zotit, urretja ndaj idoleve, detyra qė e obligon njeriun pėr shkak tė pėrkushtimit tė tij vullnetit tė Krijuesit, ėshtė ajo nė ēka ai ka dėshiruar t’i bind, nė ēka thjeshtė ka dėshiruar qė ta ndjekin. Personi i parė i kthyer qe shoqja e tij besnike e jetės, Hatixheja. Hatixheja qysh para 15 vitesh atij, i cili si i autorizuar i saj me suskes ka bėrė tregti, i ofroi martesė me fjalėt: “Unė tė dua, sepse mė je i barabartė sipas gjakut, dhe fisit, dhe bota tė respekton dhe pėr shkak tė moralit tėnd dhe altruisisė tėnde.:1 Hatixheja e shpėtoi nga mjerimi dhe i dha mundėsi qė tė mund tė jetojė nė pozitėn sociale qė i pėrket sipas lindjes. Por kjo mbėshtetje materiale e Hatixhes r.a. s’ėshtė asgjė nė krahasim me mbėshtetjen shpirtėrore dhe bashkėpjesėmarrjen nė preokupimet e tij, dhe ndaj ndjesive tė saj tė ngushėllimit nė ēastet e tij tė dėshpėrimit. Hatixheja vdiq mė 619, tre vjet para Hixhretit. Deri n ėkėtė moment Hatixheja r.a. gjithnjė ka qenė e gatshme gjatė 25 vjetėve tė jetės martesore t’i ofrojė ngushėllim dhe pehje kur armiqtė e tij e persekutonin dhe dyshimet e mundonin. Ibn Is’haku, njė nga antarėt e biografisė sė Pejgamberit a.s. thotė: “Ju kėshtu Hatixheja r.a. besonte nė frymėzimet, qė vinin prej Zotit, dhe duke e deklaruar vėrtetėsinė e tyre, e ndihmonte nė veprėn me ē’ishte ai i obliguar, dhe ka dėshiruar t’ia lehtėsojė punėn; sepse kur kthehej pa sukses i dėshpėruar nga predikimet e veta, ajo e ngushėllonte dhe ia lehtėsonte pėrgjegjėsinė.”2 Ndėr tė parėt qė e kanė pranuar fenė kanė qenė fėmijėt e tij shpirtėror Zejdi dhe Aliu dhe shoku i tij besnik Ebu Bekiri, pėr tė cilin Pejgamberi a.s. ka thėnė: “Gjatė shumė viteve tė thirrjes sime nė fe nuk kam gjetur kėnd qė nuk ka dėftuar ēudi, hamendje dhe dyshim pos Ebu Bekirit. Kur kam folur pėr islamin, as ėshtė ēuditur as i ėshtė shmangur obligimeve”. Ebu Bekiri merrej me tregti. Pėr shkak tė moralit, fuqisė dhe kthjelltėsisė sė tij, bashkėqytetarėt e tij mjaft e kanė vlerėsuar. Pasi e pranoi islamin, pothuaj gjithė pasurinė e shpenzoi duke i blerė robėrit, tė cilėt, duke e pranuar islamin, qenė tė ekspozuar mundimeve tė zotėrinjve tė tyre. Ndėr tė kthyerit e parė pesė janė qė janė kyqur me besimdrejtėt me ndikimin e tij dhe atė: pushtuesi i ardhshėm i Persisė, Sa’d b. Ebi Vekasi, Zubejr b. Avami, grueja e tė cilit ishte nė lidhje gjinie nė Pejgamberin a.s., me gruen e vet; mė vonė, me trimėrinė e vet Talkau me famė; tregtari i pasur Abdurrahman b. Avfi dhe halifi i tretė Osmani. Osmani i pari i qe ekspozuar dhunės, xhaxhai i tij e ka kapur e lidhur duke i thėnė: “Vallė po e lė ti fenė e babajėve tu dhe asaj po ia paraprinė kėtė tė renė? Betohem se nuk do tė lėshoj deri sa nuk e lėshon kėtė fenė e re”! Nė ēka iu pėrgjegj Osmani: “Betohem nė All-llahun se asesi nuk do ta lėshojė kėtė fe”! Kur xhaxhai e pa se kaq ėshtė i fortė dhe i pėrkushtuar fesė sė vet, e lėshoi. Muhammedi a.s. vitin e tretė tė pejgamberisė sė tij ka aritur tė grumbullojė rreth vetes nj ėgrup ithtarėsh, robėrish dhe varfanjakėsh tė pastėr. I trimėruar me kėtė sukses, ka ndėrmarrė hapa tė rinj dhe filloi publikisht ta predikojė islamin. Duke i ftuar kushėrinjt nė njė mbledhje, iu tha: “Askush popullit ti vet nuk i ka sjellė principe mė tė vlefshme se unė juve. Ju sjell atė qė do t’ju lumturojė nė kėtė dhe nė atė botė. A ka ndonjė nga ju qė nė kėtė do t’mė ndihmojė?” Kėto fjalė shkaktuan qeshje ironike te tė pranishmit, dhe menjėherė filluan tė shpėrndahen. Muhammedi a.s. nuk hoqi dorė nga qėllimi i vet pėr kėtė mossukses, por u drejtohej kudo qė i paraqitej rasti, por shpalljet dhe vėrejtjet e tij, pos shtrembėrimeve dhe nėnēmimeve, nuk rezultuan me asgjė tjetėr.


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top
Ebu_Duxhane
Postuar nė: 28.01.2007, 14:39
Quote Post


Tėrė kohėn flas :)
*****

Posti: Antarė
Postime: 64
Antari Nr: 5493
Bashkangjitur: 27.01.2007



Terrori ndaj muslimanėve tė parė

Kurejshitėt shumė herė i janė drejtuar Ebu Talibit qė ai, si kryepar i Hashimitėve, ta kthejė nga predikimi i mėtejshėm kundėr fesė sė tė parėve tė tyre, duke ia tėrhequr vėrejtjen qė, nė rastin e kundėrt, do tė ndėrmarrin hapa tė rreptė. Nė kėtė Ebu Talibi personalisht e ka lutur djalin e vėllaut sė vet qė mos tė shkaktojė fatkeqėsi tė vetes dhe tė fisit tė vet. “Sikur tė ma vėnė Diellin nė tė djathtėn, e Hėnėn nė tė majtėn, ēka Zoti nuk do tė ma lejonte, nuk do tė heqsha dorė nga predikimi, ndėrmjet shkatėrrimit dhe kėsaj sikur tė mund ta zgjedhė njėrėn, do ta zgjidhje shkatėrrimin tim, e nuk do ta lėshoja thirrjen time”, iu pėrgjegj Pejgamberi a.s. Kjo e preki Ebu Talibin, dhe thėrriti: “Folė ē’tė duash, unė kurrė nuk do tė dorėzojė armiqėve tu.” Kurejshitėt me pakėndje dhe pa tolerancė e kanė pėrcjellur pėrhapjen e shkallėrishme tė fesė sė re. Herė tmerroheshin, e herė e nėnēmonin, herė sėrish ia kanė premtuar nderin dhe lumturinė e kėsaj bote. Tė gjitha masat e mundshme i kanė marrė Kurejshitėt qė ta kthejnė Pejgamberin a.s. nga rruga qė ėshtė nisur. Ky sulm mbi tė ka qenė shkak qė axha i tij h. Hamza kaloi nė anėn e tij. Kur h. Hamzės i tregonin tė gjitha ato nėnēmime tė cilave iu ėshtė ekspozuar djali i vėllaut tė tij dhe durimin me tė cilin i ka bartur, shpirti iu mbush me aq dhembsuri sa u bė nga kundėrshtari ithtar i zellshėm. Shumė pa dyshim e pranuan fenė e re, por nuk e kanė deklaruar publikisht deri te fitorja e saj e plotė. Sa mė shumė qė rritej numri i ithtarėve tė kėsaj feje, armiqėsia e Kurejshitėve ka qenė mė e rreptė. Suksesi i fesė sė re ka pasur kuptim tė shkatėrrimit tė kultit nacional, por edhe humbja e fuqisė dhe pasurisė pėr rojtarėt e Ka’bes. Muhammedi a.s. i mbrojtur nga Ebu Talibi dhe Hashimitėt, ka qenė nė pozicion tė sigurtė. Realisht, ndonėse ata nuk kanė ndier dashuri ndaj fesė qė e ka shpallur njė Hashimij, megjithatė e kanė mbrojtur nga tė gjitha sulmet pėr shkak tė ndjenjave tė fuqishme fisnore (gjinore). Ndėr muslimanėt kanė pėsuar rėndė vetėm tė varfėrit e tė vetmuarit tė cilėt i kanė munduar e burgosur, mos po i kthejnė nga feja e re. Ja nė kėtė kohė h. Ebu Bekiri r.a. e bleu bilalin dhe e liroi.3 21
Pėr Bilalin, i cili ka qenė skllevė abesinas, Pejgamberi a.s. ka thėnė: “Ose do tė mbesish nė kėtė gjendje, deri sa nuk vdesė, ose lėshoje Muhammedin dhe adhuroj idolet”, e ai vetėm e pėrsėriste kelimei-shehadetin. Dy muslimanė nė vėshtirėsi i lanė shpirtėrat. Ndonėse disa prej tyre janė hamendur nė qėndrueshmėri, kėto vuajtje te tė tjerėt kanė nxitur edhe mė tepėr entuziazėm, sikur qė ėshtė te Abdullah b. Mes’udi, i cili filloi rreth Ka’bes tė lexojė disa ajete nga Kur’ani, qė deri atėherė askush s’ka marrė guxim. Kurejshitėt, qė ishin tė tubuar aty, e atakuan atė dhe e kanė rrahur deri sa nuk pushojė tė kėndojė. Ai iu kthye shokėve tė vet. Ditėn vijuese nė mėnyrėn e njėjtė dashti ta manifestojė fenė e vet, por shokėt e tij nga ky qėllim e kthyen duke thėnė: “Ti edhe kėtė e ke mjaft, sepse ua ke cituar qė aspak nuk dėshirojnė tė dėgjojnė.” Pejgamberi a.s. me siguri e ka lėshuar banesėn e et dhe u shpėrngulė nė shtėpinė e Erkamit, njėrit prej simpatizuesėve tė tij tė parė, pėr shkak tė sjelljes rrėmbyese tė Kurejshitėve ndaj tėij. PAsi qė shtėpia e tij (Erkamit) ka qenė nė qendėr, shumė tė huaj dhe pelegrinė kanė kaluar atypari. Kalimtarėve, qė e kanė pyetur, Pejgamberi a.s. ka mundur kėtu nė qetėsi pa ndėrprerje t’u predikojė dhe rregullat islame t’ua shpjegojė. Tė banuarit e Pejgamberit a.s. nė kėtė shtėpi paraqet periodė me rėndėsi tė pėrhapjes sė islamit nė Mekke sepse shumė kanė pranuar islamin prej kur Pejgamberi ka filluar tė kėshillojė nė shtėpinė e Erkamit. Pasi Pejgamberi a.s. nuk ka mund t’i merrė nė mbrojtje ata qė u ishin tė ekspozuar vuajtjeve, iu ka rekomanduar qė tė strehohen nė Abesini. Nė vitin e pestė tė pejgamberisė sė tij (615) njėmbėdhjetė mashkuj dhe pesė femra kaluan nė Abesini, ku hasėn nė pranim tė mirė nga ana e mbretit tė atjeshėm tė krishterė. Ndėr kėta ishte edhe Mus’ab b. Umejri, kthimi i tė cilit meriton kujdes sepse ka pėrjetuar mundime tė rėnda dhe ka qenė i nėnshtruar armiqėsisė sė atyre qė i ka dashur dhe tė cilėt dikur e kanė dashur. Duke i dėgjuar predikimet e Pejgamberit a.s. nė shtėpinė e Erkamit, ai e dashti islamin, vetėm u frikėsua qė kjo mos tė dėgjohet, sepse anėtarėt e fisit tė tij dhe gruaja e tij, tė cilėn me kujdes e ka dashur, kanė qenė kundėrshtarė tė rreptė tė islamit. Dhe njėmend, posa dėgjuan se e ka pranuar islamin, e kapėn dhe e mbyllėn, por, duke u shpėtuar, disi iki nė Abesini. Armiqėsia e Kurejshitėve i pėrcolli tė shpėrngulurit madje deri nė Abesini. E dėrguan tė deleguarin mbretit tė atjeshėm tė kėrkojė dorėzimin e muslimanėve, por mbreti, duke mėsuar prej muslimanėve ē’u ka ndodhur, nuk ka mundur e mos t’i mbrojė. Nė pyetjen pėr fenė e tyre mori pėrgjegjjen vijuese: “Mbreti i lartėmadhėrishėm, na ėshtė zėnė fryma nė terrė tė mosdijes, kemi lutur putat, kemi bėrė mbrapshtira tė ndryshme, kemi shkelur lidhjet farefisnore, u kemi shkaktuar dėm fqinjve, tė fortit ndėr ne kanė dashur t’i gėlltisin tė dobėtit. Ja, nė gjendjen e kėtillė kemi qenė deri sa i Gjithlartėsuari ndėr ne nuk e dėrgoi pejgamberin. Sa e dimė drejtėsinė,besnikėrinė dhe pastėrtinė e jetės sė tij, aq dimė edhe prejardhjen e tij. Neve na ftoi qė ta adhurojmė tė vetmin Zot nė vend tė putit, qė i kanė adhuruar tė parėt tanė. Na ka urdhėruar tė jemi tė sinqertė nė tė folur, besnik nė premtim, tė mėshirshėm ndaj prindėrve, tė mirė ndaj fqinjve, qė tė ruhami nga krimet dhe gjakderdhjet, e na ka ndaluar ligėsitė, rrenėn, shkeljen e tė drejtave tė varfanjakėve dhe shnderimin e femrave. Na ka obliguar vetėm me adurimin e Zotit tė Madh, me agjėrim dhe dhėnien e sadakės (zekatit). Ne i kemi besuar dhe filluam ta ndjekim atė qė Zoti na ka shpallur nėpėrmjet Feshpallėsit, por bashkėqytetarėt tanė u ngritėn kundėr nesh dhe filluan tė na dėmtojnė, mos po kthehemi nė idhujtari dhe ēoroditjet e jetės tonė tė deritashme. Ja, pėr shkak tė sjelljeve tė tyre tė dhunshme me ne dhe mundimeve tė rėnda qė kemi duruar dhe pėr shkak tė pėrzierjes nė fenė tonė ne e kemi lėshuar vendlindjen tonė dhe u strehuam nė endin Tuaj. Pasi qė jemi mbėshtetur nė drejtėsinė Tuaj, shpresojmė se nuk do tė na dorėzoni dhunės sė armiqėve tonė”. Pas kėtyre fjalėve iu pranuan lutjet, kurse i deleguari i Kurejshitėve u kthye prapa i turpėruar.4 Ndonėse nė po kėtė kohė nė Mekke ėshtė ndėrmarrė qė Pejgamberi a.s. tė bindet qė tė heq dorė nga aktiviteti i vet predikues, si kompenzim iu premtua pasuri dhe nderė, megjithatė ēdo gjė mbeti pa sukses. Nė atė kohė, kur me shpresė tė madhe pritej nė Mekke rezultati i misionit qė shkoi nė Abesini, njė personalitet u kthye, por personaliteti i tillė i cili mė vonė fazės sė parė tė islamit i ka dhėnė formėn mė madėshtore, ndėrsa i cili deri nė kthimin e vet ka qenė armiku mė i pezmatuar i Pejgamberit, i cili me fanatizmin dhe kryeneqėsinė skajore i ėshtė kundėrvėnė islamit, dhe me tė drejtė ka merituar qė muslimanėt ta konsiderojnė armikun e vet mė tė rreptė. Ky personalitet ka qenė Omer b. Hattabi. Njė ditė vrapoi me shpatė nė dorė, i pėrshkuar me ndjenjėn e vrullshme tė zeėrimit, qė ta mbysė Pejgamberin a.s. Duke e takuar nė rrugė nė kėtė disponim, njė nga kushėrinjt e tij e pyeti se ku po shkon. “Po shkoj ta gjejė Muhammeidn, dua ta heq qafe kėtė heretik, qė futi ēarje ndėr Kurejshitėt, i cili i konsideron budallenjė dhe i cili dėshiron qė t’ua shtrembėrojė fenė, dhe ta rrėnojė autoritetin e putave tė tyre”, iu pėrgjegj Omeri. “A nuk do tė ishte mė mirė ta kthesh kushėririn tėnd?” nė kėtė i tha ai qė e pyeti. “Cilin kushėrir timin?” “Dhėndrri yt Seidi dhe motra joe Fatima e kanė pranuar islamin!” Posa dėgjoi Omeri pėr kėtė lajm, menjėherė u nis drejt shtėpisė sė motrės. Motra e tij dhe dhėndrri janė ulur nė shoqėrinė e njė ithtari tė Pejgamberit. Ky ithtar me emrinHabbab e ka mėsuar Fatimen dhe burrin e saj nga njė kaptinė e Kur’anit. Posa u vėrsul Omeri, i pyeti pėr atė qė i ka dėgjuar se po lexojnė. U pėrgjigjen ata: “Asgjė”! “Si? Unė u dėgjova, madje kam mėsaur se jeni bėrė ndjekės tė Muhammedit”. Duke e thėnė kėtė e sulmoi Seidin dhe filloi ta rrahė. Nė atė kohė mes tyre hyri FAtima me fjalėt: “Po, jemi muslimanė dhe besojmė nė Zotin dhe nė tė Dėrguarin e Tij! Nėse don, na mbytė tė dyve!” Kur pa Omeri se po rrjedh gjaku nga fytyra e motrės sė tij, e cila qe lėnduar, iu zgjua ndjenja e dhembsurisė. Dėshironte tė sheh ēka kanė lexuar. Mė nė fund motra, duke u hamendur, ia zgjati faqen nė tė cilėn ishte kaptina e njėzet e Kur’anit “Talia”. Pas Omeri e lexoi, bėrtiti: “Oh! sa e mirė ėshtė kjo, sa e lartėsuar!” Derisa e lexonte kėtė, bindja e fitoi dyshimin, dhe thėrriti: “Mė ēoni deri te Muhammedi, qė t’ia deklaroj kthimin tim.”5 Kalimi i Omer b. Hattabit nė islam paraqet kthesė nė historinė e islamit. Pas kėsaj muslimanėt qen ėnė gjendje tė marrin qėndrim mė tė guximshėm. Pejgamberi doli nga shtėpia e Erkamit, kurse muslimanėt filluan rreth Ka’bes tė falen. Mund tė provohet se fisnikėt e Mekkes qenė brengosur pėr sjelljet e kėtlla, sepse duhej tė preokupoheshin me kėtė grup qė jetonte nė pafuqi, por i cili, duke lidhur aleancė jo vetėm me tė huajt e shkelur, por edhe me sunduesit, ka mund ta rrezikojė ekzsitimin e udhėheqjes ekzistuese e tė forcohet me hyrjen e njerėzve tė dalluar nė te. Nė pajtim me kėtė, Kuejshitėt fuqishėm kanė synuar ta ndalin pėrhapjen e mėtejme tė kėsaj lėvizjeje nė qytetin e vet. Hashimitėt qė pėr shkak tė lidhjeve tė gjakut e mbronin Pejgamberin kanė qenė pastėr tė ekskomunikuar (pėrjashtuar), pėr ē’arsye Kurejshitėt tjerė kanė vendosur t’i prejnė tė gjitha lidhjet tregtare dhe martesore me ta. Thuhet se Hashimitėt, pos muajve tė bekuar (eshhuri hurum), kanė mbetur tre vjet tė izoluar. Gjatė kėtyre muajve tė jashtėzakonshėm nė Arabi pushonin tė gjitha pėrleshjet, nė mėnyrė qė pelegrinėt e tė gjitha fiseve tė mund ta vizitojnė Ka’ben e shenjtė, e cila ka qenė qendėr e kultit nacional. Muhammedi a.s. i shfrytėzonte kėto periode, jepej nė predikimet fetare ndėr anėtarėt e fisit tė cilėt sikur vėrshimi mblidheshin nė Mekke dhe nė panairet nė rrethinėn e saj. Por as nė kėtė nuk pati shumė sukses, sepse axha e tij Ebu Lehebi hap pas hapi e pėrcillte dhe me tėrė zėrin bėrtiste: “Mashtrues, don qė me disa rregulla tė rrejshme t’u kthejė nga feja e tė parėve tuaj. Mos e dėgjoni! Shmangujuni atij! “Pas ksėaj pjesėtarėt e fiseve tė ndryshme e pritnin me fjalėt: “Populli dhe kushėrinjt tu tė njohin mė mirė, pėrse ata nuk po tė besojnė?” Pejgamberi a.s. me shokėt dhe kushėrinjt e tij aq ka duruar sa qė kjo te shumė Kurejshitė ka nxitur dhembsuri, dhe e kanė anuluar kėtė ekskomunikim dhe bojkot. Po kėtė vit Pejgamberin a.s. e ka goditur dhe pothuaj nė pashpresė e hodhi humbja e shoqes sė sinqertė gjatė njėzet vjetėve tė tij tė jetės martesore, kėshilltares dhe ndihmėtares h. Hatixhes. Pak mė vonė vdekja e mbrojtėsit mė tė madh e mė tė pėrhershėm Ebu Talibit sėrish e ekspozoi nėnēmimeve dhe sulmeve. Pejgamberi a.s. i qe nėnshtruar nėnēmimit tė bashkėqytetarėve tė vet, ndėr tė cilėt dhjetė vjet, pa ndonjė sukses tė madh, ka predikuar, dhe vendosi tė kėrkojė njerėzit tė cilėt mė lehtė do t’i pėrvetėsojė qė ta dėgjojnė dhe
vendin i cil do tė jetė mė i frytshėm pėr farėn e religjionit tė ri. Me kėtė shpresė u nis pėr Taif, i cili ėshtė larg Mekkes rreth 120 km. Nė kėtė vend nė tubimin e banorėve tė tij Pejgamberi, si Pejgamber i Zotit, e shpalli njėsinė e Zotit dhe e shpjegoi mėsimin e vet, e nė kohėn e njėjtė ka kėrkuar prej tyre mbrojtjen nga ato qė e kanė persekutuar nė Mekke. Joproporcionaliteti ndėrmjet pohimeve tė mėdha, tė cilat parimisht kanė qenė tė pakuptueshme pėr idhujtarėt e Taifit, dhe mjerimit dhe pafuqisė nė kėtė aspekt ka qenė shkak qė e kanė ofenduar dhe me gurė e kanė pėrzėnė nga qyteti. Pas kthimit nga Taifi edh emė pak ka pasur gjasa pėr sukses. Muhammedi a.s. ka qenė i dėshpruar pėr kėtė dhe nė pozicionin e ngjashėm sikur edhe feshpallėsi Nuhi, pėr tė cilin nė Kur’an qėndron: “...”. (Nuh, 5-6).

>>>Vzhdon


----------------------------------------
Thotė Allahu Subhanehu ue teala:"A menduan njerėzit tė thonė: "Ne kemi besuar, e tė mos vihen nė sprovė?" (29.2)
PMUsers WebsiteMSN
Top

Topic Options Reply to this topicStart new topicStart Poll

 

Postimet janė nė pronėsi tė vet postuesve, redaksia jonė nuk mer asnjė pėrgjegjėsi per permbajtjen e tyre!

© 2004-2017 Studentet.info™ | Kopjimi ėshtė i lejuar nėse theksohet burimi | Developed by: Just5 Studio